Κανονισμός Packaging and Packaging Waste Regulation

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/40 για τις συσκευασίες και τα απόβλητα συσκευασίας (Packaging and Packaging Waste Regulation - PPWR) αντικαθιστά την Οδηγία 94/62/ΕΚ και θεσπίζει ενιαίους, άμεσα εφαρμοστέους κανόνες σε όλα τα κράτη μέλη.

Σύνοψη του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/40

1. Στόχος

Ο κανονισμός αποσκοπεί:

• στη μείωση των αποβλήτων συσκευασίας,
• στην προώθηση της κυκλικής οικονομίας,
• στη μείωση της χρήσης πρωτογενών πρώτων υλών,
• στην αύξηση της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης των συσκευασιών,
• στην εναρμόνιση των απαιτήσεων σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

2. Πεδίο εφαρμογής

Εφαρμόζεται σε όλες τις συσκευασίες, ανεξάρτητα από το υλικό τους (πλαστικό, χαρτί, μέταλλο, γυαλί, ξύλο κ.λπ.) και σε όλα τα απόβλητα συσκευασίας, είτε προέρχονται από βιομηχανία είτε από το λιανικό εμπόριο, τις υπηρεσίες ή τα νοικοκυριά.

3. Βασικές απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν προϊόντα στην αγορά πρέπει να διασφαλίζουν ότι η συσκευασία:

• χρησιμοποιεί τη μικρότερη δυνατή ποσότητα υλικού χωρίς να επηρεάζεται η ασφάλεια ή η λειτουργικότητά της,

• είναι σχεδιασμένη ώστε να ανακυκλώνεται αποτελεσματικά,
• περιέχει, όπου απαιτείται, ανακυκλωμένο υλικό,
• συμμορφώνεται με απαιτήσεις επισήμανσης,
• δεν περιέχει επικίνδυνες ουσίες πέρα από τα επιτρεπόμενα όρια.

4. Περιορισμός επικίνδυνων ουσιών

Ο κανονισμός προβλέπει τη μείωση της παρουσίας ουσιών που προκαλούν ανησυχία στις συσκευασίες και συνδέεται με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τον περιορισμό ουσιών όπως η Bisphenol A (BPA) στις συσκευασίες που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.

5. Υποχρεώσεις κατασκευαστών και εισαγωγέων

Οι κατασκευαστές οφείλουν να:

• πραγματοποιούν αξιολόγηση συμμόρφωσης,
• καταρτίζουν Τεχνικό Φάκελο (Technical Documentation),
• εκδίδουν Δήλωση Συμμόρφωσης ΕΕ (EU Declaration of Conformity),
• διατηρούν τα σχετικά έγγραφα για 5 ή 10 έτη, ανάλογα με τον τύπο της συσκευασίας.

6. Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού (EPR)

Οι παραγωγοί υποχρεούνται να συμμετέχουν σε συστήματα διαχείρισης αποβλήτων συσκευασίας και να καλύπτουν το κόστος συλλογής, ανακύκλωσης και διαχείρισης των συσκευασιών που διαθέτουν στην αγορά.

7. Στόχοι επαναχρησιμοποίησης

Εισάγονται νέοι στόχοι για:

• επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες,
• συστήματα επιστροφής και επαναπλήρωσης,
• περιορισμό των περιττών συσκευασιών, ιδιαίτερα στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στη μαζική εστίαση.

8. Ανακυκλωσιμότητα

Μέχρι τα επόμενα χρόνια, όλες οι συσκευασίες που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ θα πρέπει να είναι σχεδιασμένες ώστε να είναι ανακυκλώσιμες σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια απόδοσης.

Τι σημαίνει πρακτικά για τις επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να:

• επανεξετάσουν τον σχεδιασμό των συσκευασιών τους,
• μειώσουν το περιττό υλικό,
• συνεργαστούν με τους προμηθευτές για τη συμμόρφωση των υλικών,
• τηρούν τεχνική τεκμηρίωση και δηλώσεις συμμόρφωσης,
• προετοιμαστούν για νέες απαιτήσεις επισήμανσης, ανακυκλωμένου περιεχομένου και επαναχρησιμοποίησης.

Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ στις 22 Ιανουαρίου 2025, ενώ πολλές από τις υποχρεώσεις του θα αρχίσουν να εφαρμόζονται σταδιακά από το 2026 και μετά, με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα ανά απαίτηση.

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202500040

Το Άρθρο 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/40 (PPWR) αφορά την ελάχιστη υποχρεωτική περιεκτικότητα ανακυκλωμένου πλαστικού στις πλαστικές συσκευασίες που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ. Είναι ένα από τα σημαντικότερα άρθρα του κανονισμού, γιατί για πρώτη φορά καθορίζει δεσμευτικά ποσοστά ανακυκλωμένου περιεχομένου.

Τι προβλέπει το άρθρο 7; 

Από την 1η Ιανουαρίου 2030 (ή τρία χρόνια μετά την έκδοση της μεθοδολογίας υπολογισμού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν αυτό συμβεί αργότερα), κάθε πλαστική συσκευασία θα πρέπει να περιέχει ένα ελάχιστο ποσοστό ανακυκλωμένου πλαστικού που προέρχεται από μετακαταναλωτικά πλαστικά απόβλητα (post-consumer plastic waste).

Ελάχιστα ποσοστά για το 2030

Κατηγορία πλαστικής συσκευασίας/ Ελάχιστο ανακυκλωμένο περιεχόμενο

Συσκευασίες PET που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα (εκτός από πλαστικά μπουκάλια ποτών)/ 30%

Συσκευασίες τροφίμων από άλλα πλαστικά (εκτός PET)/ 10%

Πλαστικά μπουκάλια ποτών μιας χρήσης/ 30%

Όλες οι υπόλοιπες πλαστικές συσκευασίες/ 35%

Από το 2040 οι απαιτήσεις αυξάνονται

Κατηγορία / Ελάχιστο ανακυκλωμένο περιεχόμενο

PET συσκευασίες επαφής με τρόφιμα / 50%

Άλλες πλαστικές συσκευασίες επαφής με τρόφιμα/ 25%

Πλαστικά μπουκάλια ποτών / 65%

Λοιπές πλαστικές συσκευασίες / 65%

Τι σημαίνει «ανακυκλωμένο περιεχόμενο»;

Ο κανονισμός αναγνωρίζει μόνο πλαστικό που προέρχεται από απόβλητα μετά τη χρήση από τον καταναλωτή (post-consumer waste).

Δεν υπολογίζονται, για παράδειγμα:

• βιομηχανικά υπολείμματα παραγωγής,
• απορρίμματα που επαναχρησιμοποιούνται μέσα στο ίδιο εργοστάσιο πριν το προϊόν διατεθεί στην αγορά.

Πώς υπολογίζεται;

Το ποσοστό:

• υπολογίζεται ανά εργοστάσιο παραγωγής,
• υπολογίζεται ως ετήσιος μέσος όρος,
• αφορά κάθε κατηγορία συσκευασίας ξεχωριστά (όχι το σύνολο της παραγωγής της εταιρείας).

Υπάρχουν εξαιρέσεις;

Ναι. Δεν εφαρμόζονται οι απαιτήσεις, μεταξύ άλλων:

• όταν η χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των τροφίμων,
• σε πλαστικά εξαρτήματα που αποτελούν λιγότερο από 5% του συνολικού βάρους της συσκευασίας,
• καθώς και σε ορισμένες ειδικές συσκευασίες φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων.

Τι πρέπει να κάνει ο κατασκευαστής;

Ο κατασκευαστής ή ο εισαγωγέας πρέπει να:

• αποδεικνύει το ποσοστό ανακυκλωμένου πλαστικού,
• διατηρεί τεχνική τεκμηρίωση,
• συμπεριλαμβάνει τα στοιχεία στον τεχνικό φάκελο της συσκευασίας, σύμφωνα με το Παράρτημα VII του κανονισμού.

Τι σημαίνει πρακτικά για μια ελληνική επιχείρηση;

Αν μια εταιρεία παράγει ή εισάγει πλαστικές συσκευασίες (π.χ. μπουκάλια, δοχεία, φιλμ, σακούλες, δίσκους τροφίμων), θα πρέπει να:

• γνωρίζει την ακριβή σύσταση κάθε συσκευασίας,
• προμηθεύεται πιστοποιημένες ανακυκλωμένες πρώτες ύλες,
• λαμβάνει δηλώσεις συμμόρφωσης από τους προμηθευτές,
• τηρεί αρχεία που αποδεικνύουν το ποσοστό ανακυκλωμένου περιεχομένου.

Αυτό το άρθρο επηρεάζει άμεσα παραγωγούς συσκευασιών, εμφιαλωτές, βιομηχανίες τροφίμων και ποτών, εταιρείες καλλυντικών και κάθε επιχείρηση που διαθέτει προϊόντα σε πλαστική συσκευασία στην αγορά της ΕΕ.